3ο Γυμνάσιο Γλυφάδας: Τα παιδιά που “ξεκλειδώνουν” το Σύμπαν
Οι Όμιλοι Αστρονομίας στα σχολεία αποτελούν μια σύγχρονη εκπαιδευτική δράση, η επιτυχία της οποίας στηρίζεται στο μεράκι και το ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών. Μέσα από αυτούς, οι μαθητές αποκτούν βιωματικές εμπειρίες και ανακαλύπτουν τα μυστικά του Σύμπαντος με επιστημονικό και δημιουργικό τρόπο.
Η εκπαιδευτικός Φυσικών Επιστημών Αικατερίνη Μαρία Ρόζη διδάσκει στο 3ο Γυμνάσιο Γλυφάδας και μεταδίδει στα παιδιά το πάθος της για την Αστρονομία, προσφέροντας τα κατάλληλα ερεθίσματα ώστε να «ανάψει η σπίθα» της περιέργειας για την… εξερεύνηση του Διαστήματος.
Μηνάς Π: Τι είναι ο Όμιλος Αστρονομίας του 3ου Γυμνασίου Γλυφάδας; Πότε δημιουργήθηκε και ποιος είναι ο σκοπός του;
Αικατερίνη Μαρία Ρόζη: Ο Όμιλος Αστρονομίας είναι μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία, από τον Οκτώβριο του 2025, με στόχο να φέρει τους μαθητές πιο κοντά στη μαγεία του Σύμπαντος και στη συναρπαστική επιστήμη της Αστρονομίας. Μέσα από συναντήσεις, παρουσιάσεις, πειραματισμούς και παρατηρήσεις με τηλεσκόπιο, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον Ήλιο, τη Σελήνη, τους πλανήτες, τα άστρα και τους γαλαξίες, αλλά και να ανακαλύψουν πώς ο άνθρωπος προσπαθεί διαχρονικά να κατανοήσει τη θέση του στο Σύμπαν.
Πέρα όμως από τις γνώσεις, ο βασικός μας στόχος είναι να καλλιεργήσουμε την επιστημονική περιέργεια, την κριτική σκέψη και την αναζήτηση της γνώσης. Θέλουμε τα παιδιά να μάθουν να παρατηρούν, να διατυπώνουν ερωτήματα και να αναζητούν τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Μηνάς Π: Υπάρχει ενδιαφέρον από τους μαθητές; Τι είναι αυτό που θέλετε να μεταδώσετε στα παιδιά μέσα από αυτή τη δράση;
Αικατερίνη Μαρία Ρόζη: Το ενδιαφέρον των παιδιών είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό. Άλλωστε, ο έναστρος ουρανός ασκεί μια διαχρονική γοητεία στον άνθρωπο. Ποιος δεν έχει αναρωτηθεί, κοιτάζοντας τον ουρανό, τι υπάρχει πέρα από τα φωτεινά σημεία που βλέπει; Αυτό που θέλουμε να μεταδώσουμε είναι ότι η επιστήμη δεν είναι κάτι μακρινό, δύσκολο ή απρόσιτο, ούτε περιορίζεται στις σελίδες ενός σχολικού βιβλίου. Είναι ένας ζωντανός τρόπος να ανακαλύπτουμε τον κόσμο. Θέλουμε τα παιδιά να διατηρήσουν την έμφυτη περιέργειά τους, να μη φοβούνται να ρωτούν και, κυρίως, να μη σταματήσουν ποτέ να αναζητούν απαντήσεις. Γιατί κάθε μεγάλη επιστημονική ανακάλυψη ξεκίνησε κάποτε από ένα απλό ερώτημα.
Μηνάς Π: Στην τελευταία εκδήλωση που πραγματοποίησε το 3ο Γυμνάσιο Γλυφάδας, παρατηρήσατε τη Σελήνη και τον Κρόνο με τηλεσκόπιο. Πόσο σημαντικό είναι να βλέπουν τα παιδιά στην πράξη όσα διδάσκονται και όχι μόνο μέσα από τα σχολικά βιβλία;
Αικατερίνη Μαρία Ρόζη: Είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί η βιωματική εμπειρία μπορεί να μετατρέψει μια θεωρητική γνώση σε προσωπικό βίωμα. Είναι εντελώς διαφορετικό να διαβάζεις για τους κρατήρες της Σελήνης ή τους δακτυλίους του Κρόνου και εντελώς διαφορετικό να τους αντικρίζεις με τα ίδια σου τα μάτια μέσα από το τηλεσκόπιο.
Στην Αστροβραδιά μας, την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026, είχαμε τη χαρά να μοιραστούμε αυτή την εμπειρία με μαθητές, γονείς και φίλους του σχολείου από όμορα σχολεία. Η συγκίνηση και ο ενθουσιασμός της πρώτης παρατήρησης είναι κάτι που δύσκολα περιγράφεται με λόγια. Πιστεύω βαθιά ότι το σχολείο πρέπει να προσφέρει τέτοιες εμπειρίες. Η γνώση αποκτά πραγματικό νόημα όταν συνδέεται με την παρατήρηση, την ανακάλυψη και το συναίσθημα. Όταν ένα παιδί κοιτάζει τον Κρόνο και συνειδητοποιεί ότι βλέπει έναν πλανήτη εκατοντάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά, τότε η επιστήμη παύει να είναι μια αφηρημένη έννοια. Γίνεται πραγματικότητα.
Μηνάς Π: Η Ελλάδα έχει αναδείξει καταξιωμένους επιστήμονες που διαπρέπουν τόσο στο εξωτερικό όσο και στη χώρα μας. Εσείς, ως εκπαιδευτικός, είστε αισιόδοξη ότι αυτή η «παράδοση» θα συνεχιστεί;
Αικατερίνη Μαρία Ρόζη: Είμαι αισιόδοξη, γιατί το σημαντικότερο επιστημονικό κεφάλαιο της χώρας μας είναι οι νέοι άνθρωποί της. Η Ελλάδα διαθέτει παιδιά με εξαιρετικές δυνατότητες, ταλέντο, δημιουργικότητα και διάθεση για αναζήτηση. Αυτό που χρειάζεται είναι να τους δώσουμε τις κατάλληλες ευκαιρίες, τα ερεθίσματα και τα εφόδια για να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους. Χρειάζεται ένα σχολείο που δεν περιορίζεται στη μετάδοση πληροφοριών, αλλά ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα, την έρευνα, τη συνεργασία και την καινοτομία. Η επιστήμη προχωρά μέσα από ανθρώπους που τολμούν να αμφισβητήσουν όσα θεωρούνται δεδομένα και να αναζητήσουν νέους δρόμους. Θα ήθελα τα παιδιά μας να έχουν τη δυνατότητα να διαπρέψουν είτε επιλέξουν να εργαστούν στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό, διατηρώντας πάντα τη σύνδεσή τους με την πατρίδα.
Μηνάς Π: Ποιες είναι οι επόμενες δραστηριότητες που περιμένουμε από τον Όμιλο Αστρονομίας;
Αικατερίνη Μαρία Ρόζη: Η Αστρονομία προσφέρει ανεξάντλητες δυνατότητες εξερεύνησης! Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε τις παρατηρήσεις του νυχτερινού ουρανού με το τηλεσκόπιο του σχολείου, να γνωρίσουμε καλύτερα τους πλανήτες και τους αστερισμούς και να παρακολουθήσουμε σημαντικά αστρονομικά φαινόμενα.
Θέλουμε επίσης να ασχοληθούμε με την αστροφωτογραφία, να γνωρίσουμε μεγάλες διαστημικές αποστολές και να συζητήσουμε για τη σύγχρονη διαστημική έρευνα, την αναζήτηση εξωπλανητών ακόμα και το ενδεχόμενο ύπαρξης ζωής πέρα από τη Γη!
Θα θέλαμε, ακόμη, να αναπτύξουμε συνεργασίες με επιστημονικούς φορείς και ανθρώπους που ασχολούνται με την Αστρονομία, ώστε τα παιδιά να έρθουν σε επαφή με τον πραγματικό κόσμο της επιστημονικής έρευνας. Το ταξίδι μας μόλις ξεκίνησε και το Σύμπαν είναι ένας προορισμός χωρίς τέλος!
Μηνάς Π: Αν είχατε ένα «μαγικό κουμπί», τι θα αλλάζατε άμεσα στη λειτουργία των σχολείων;
Αικατερίνη Μαρία Ρόζη: Θα έκανα το σχολείο έναν χώρο όπου τα παιδιά θα είχαν περισσότερο χρόνο και περισσότερες ευκαιρίες να ανακαλύπτουν, να δημιουργούν, να πειραματίζονται και να συνεργάζονται. Θα ήθελα λιγότερη προσήλωση στην αποστήθιση και στην κάλυψη μιας τεράστιας διδακτέας ύλης και περισσότερη έμφαση στην ουσιαστική κατανόηση, στη βιωματική μάθηση, στη διεπιστημονικότητα και στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης. Να μπορούν τα παιδιά να μαθαίνουν Αστρονομία όχι μόνο μέσα από ομίλους, Γεωλογία παρατηρώντας πετρώματα, απολιθώματα και σεισμογράμματα, Φυσική μέσα από πειράματα, Ιστορία μέσα από την ανακάλυψη, Μαθηματικά μέσα από την επίλυση πραγματικών προβλημάτων και να συνδέουν τις επιστήμες με τις τέχνες, το Θέατρο και τη ζωή. Πάνω απ’ όλα, θα ήθελα ένα σχολείο που να δίνει σε κάθε παιδί τη δυνατότητα να ανακαλύψει τις κλίσεις και τα ταλέντα του, χωρίς να φοβάται να κάνει λάθη.
Γιατί το σχολείο δεν πρέπει απλώς να προετοιμάζει τα παιδιά για τις εξετάσεις και την επαγγελματική τους ζωή. Πρέπει να τα προετοιμάζει για να γίνουν ελεύθεροι, δημιουργικοί και σκεπτόμενοι άνθρωποι.
*Η Αικατερίνη Μαρία Ρόζη είναι εκπαιδευτικός Φυσικών Επιστημών στο 3ο Γυμνάσιο Γλυφάδας από το 2008, απόφοιτη του Τμήματος Γεωλογίας του ΕΚΠΑ και επιμορφώτρια εκπαιδευτικών στη Γεωλογία και Γεωγραφία του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) από το 2022. Είναι υπεύθυνη του Εργαστηρίου Φυσικών Επιστημών του σχολείου από το 2012 και συντονίζει τη Θεατρική Ομάδα Επιστημών από το 2016. Έχει αναπτύξει σημαντική δράση στον χώρο της επιστημονικής εκπαίδευσης, συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκά και διεθνή εκπαιδευτικά προγράμματα και επιστημονικά συνέδρια, με σημαντικές διακρίσεις.