Αναγκαία η στήριξη των Ελληνικών Τουριστικών επιχειρήσεων

Την ανάγκη ενίσχυσης των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων, καλύτερης κατανομής των επισκεπτών στην περιφέρεια και μετάβασης σε ένα ποιοτικότερο μοντέλο ανάπτυξης επισημαίνει ο οικονομολόγος και αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Κωνσταντίνος Μαρινάκος.

Τους κινδύνους που ενδέχεται να δημιουργήσει για την ελληνική οικονομία η αυξανόμενη παρουσία ξένων επενδυτικών κεφαλαίων στον τουρισμό αναλύει ο Κωνσταντίνος Μαρινάκος, πρόεδρος του Τουριστικού Οργανισμού Πελοποννήσου και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων.

Σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Κώστα Πρώιμο, που δημοσιεύθηκε στο Militaire.gr, εξετάζει τις αδυναμίες του ελληνικού τουριστικού μοντέλου, την άνιση διάχυση των οικονομικών ωφελειών στις τοπικές κοινωνίες και τις προοπτικές της επόμενης τουριστικής περιόδου.

Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του αποτελεί η ανάγκη να διατηρηθεί ισχυρή η εγχώρια επιχειρηματική δραστηριότητα, ώστε ένα μεγαλύτερο μέρος των τουριστικών εσόδων να παραμένει και να επανεπενδύεται στην ελληνική οικονομία.

Από τις αφίξεις στην οικονομική αξία του τουρισμού

Ο Κωνσταντίνος Μαρινάκος θεωρεί ότι οι ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες της Ελλάδας προσφέρουν δυνατότητες ανάπτυξης του τουρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Ωστόσο, όπως εξηγεί, η αξιοποίηση αυτού του πλεονεκτήματος απαιτεί διαφορετική στρατηγική από την αποκλειστική επιδίωξη περισσότερων αφίξεων.

Κατά την άποψή του, προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αύξηση της οικονομικής αξίας που δημιουργεί κάθε επισκέπτης, στην ποιοτική αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών και στην καλύτερη γεωγραφική κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας.

Η ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, η μείωση της εποχικότητας και η ανάδειξη λιγότερο γνωστών προορισμών αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει στην αναβάθμιση των υποδομών, στον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων φιλοξενίας και στην υιοθέτηση πρακτικών περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η σύνδεση του τουρισμού με τη γαστρονομία, τον πολιτισμό και την πρωτογενή παραγωγή μπορεί να διευρύνει τα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες. Η ηπειρωτική Ελλάδα και τα λιγότερο προβεβλημένα νησιά διαθέτουν, όπως εκτιμά, σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες που δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως.

Ως προς τις αγορές προέλευσης, σημειώνει ότι η Ελλάδα χρειάζεται να διατηρήσει την παρουσία της σε παραδοσιακές ευρωπαϊκές αγορές, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, επιδιώκοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη διείσδυση σε νέες και πιο μακρινές αγορές.

Ξένες επενδύσεις και κίνδυνος οικονομικής διαρροής

Στο ζήτημα της ιδιοκτησίας και του ελέγχου των τουριστικών υποδομών, ο Κωνσταντίνος Μαρινάκος αναγνωρίζει ότι τα ελληνικά κεφάλαια εξακολουθούν να έχουν ισχυρή παρουσία στον ξενοδοχειακό κλάδο, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αλλά και μέσω εγχώριων ομίλων.

Την ίδια στιγμή, εκφράζει προβληματισμό για την αυξανόμενη συμμετοχή διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων στις μεγάλες ξενοδοχειακές εξαγορές και στις επενδύσεις πολυτελών τουριστικών συγκροτημάτων.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η υπερσυγκέντρωση μεγάλων επενδύσεων σε ξένα funds θα μπορούσε, σε βάθος χρόνου, να ενισχύσει το φαινόμενο της οικονομικής διαρροής (economic leakage).

Πρόκειται για τον κίνδυνο σημαντικό μέρος των εσόδων από την τουριστική δραστηριότητα να μεταφέρεται εκτός Ελλάδας, αντί να ανακυκλώνεται μέσω εγχώριων επενδύσεων, προμηθευτών και παραγωγικών δραστηριοτήτων.

Επιπλέον, επισημαίνει ότι η προτίμηση διεθνών ομίλων σε προμηθευτές από το εξωτερικό μπορεί να περιορίσει τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στις αλυσίδες αξίας του τουρισμού.

Μια τέτοια εξέλιξη, κατά την εκτίμησή του, θα αύξανε την εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από επενδυτικές αποφάσεις που λαμβάνονται με κριτήριο τις διεθνείς αποδόσεις και όχι απαραίτητα τις εγχώριες αναπτυξιακές ανάγκες.

Η ανάγκη στήριξης των ελληνικών επιχειρήσεων

Ο αναπληρωτής καθηγητής συνδέει τις εξελίξεις στον τουρισμό με τις ευρύτερες αδυναμίες του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, κάνοντας αναφορά στην αποβιομηχάνιση και στη συρρίκνωση δραστηριοτήτων του πρωτογενούς τομέα.

Για την αντιμετώπιση των κινδύνων προτείνει φορολογικά κίνητρα, καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα ψηφιακού μετασχηματισμού για τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις.

Θεωρεί ότι η διατήρηση ενός ισχυρού εγχώριου επιχειρηματικού πυρήνα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση ώστε η οικονομική αξία του τουρισμού να παραμένει στη χώρα και να ενισχύει τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποιεί ότι η Ελλάδα διατρέχει τον κίνδυνο να περιοριστεί σταδιακά στον ρόλο παρόχου χαμηλόμισθης εργασίας, χωρίς να διατηρεί επαρκή έλεγχο στην οικονομική υπεραξία που παράγει ο τουρισμός.

Οι προοπτικές για την τουριστική περίοδο του 2027

Αναφερόμενος στον χειμώνα 2026-2027 και στο επόμενο καλοκαίρι, ο Κωνσταντίνος Μαρινάκος εκτιμά ότι υπάρχουν ενθαρρυντικές ενδείξεις από τις διεθνείς αγορές και τις τουριστικές συμφωνίες, χωρίς όμως να θεωρεί ασφαλείς τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις.

Επικαλείται ευρωπαϊκές έρευνες, σύμφωνα με τις οποίες περίπου το 29% των Ευρωπαίων ταξιδιωτών δηλώνει πρόθεση επίσκεψης στην Ελλάδα έως την άνοιξη ή το καλοκαίρι του 2027.

Παράλληλα, σημειώνει ότι η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος διαβίωσης στην Ευρώπη επηρεάζουν τις ταξιδιωτικές επιλογές, ενισχύοντας τη ζήτηση για μικρότερης διάρκειας διακοπές και οικονομικότερες λύσεις.

Κατά την πρόβλεψή του, ο βιώσιμος τουρισμός και η αναζήτηση καλύτερης σχέσης ποιότητας και τιμής θα αποτελέσουν σημαντικές τάσεις της επόμενης περιόδου.

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν, ωστόσο, καθοριστικός παράγοντας αβεβαιότητας. Όπως επισημαίνει, ενδέχεται είτε να στρέψουν τουριστικές ροές προς την Ελλάδα είτε να προκαλέσουν επιβράδυνση των κρατήσεων.

Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του είναι ότι η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των επισκεπτών, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά η τουριστική δραστηριότητα στηρίζει τις εγχώριες επιχειρήσεις, την απασχόληση και τις τοπικές οικονομίες.

Το άρθρο βασίζεται στη συνέντευξη που παραχώρησε ο Κωνσταντίνος Μαρινάκος στον δημοσιογράφο Κώστα Πρώιμο και δημοσιεύθηκε στο Militaire.gr.